ภาวะเลือดกำเดาไหลในสุนัข (Epistaxis)
โดย: น.สพ.รุ่งโรจน์ โอสถานนท์
ภาวะเลือดกำเดาไหลสังเกตได้ง่าย โดยจะพบว่าสุนัขมีเลือดไหลออกจากจมูก อาจจะไหลออกมาเพียงข้างเดียวหรือทั้ง 2 ข้างก็ได้ เราสามารถแยกหาสาเหตุที่ทำให้เกิดเลือดกำเดาไหลได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆด้วยกัน คือ
1. เกิดเนื่องจากมีความผิดปกติที่โพรงจมูกโดยตรง (Local Disorders) เช่น เนื้องอกที่โพรงจมูก ภาวะติดเชื้อราในโพรงจมูก การได้รับสิ่งแปลกปลอม เช่น เศษพืชชนิดต่างๆ การอักเสบของหลอดเลือดที่โพรงจมูก และภาวะที่เกิดการกระทบกระเทือนที่บริเวณโพรงจมูกอย่างรุนแรง
2. เกิดเนื่องจากความผิดปกติจากระบบอื่นๆ เหนี่ยวนำให้เกิดอาการเลือดกำเดาไหล (Systemic disorders) เช่น ภาวะที่มีการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ ภาวะความดันโลหิตสูง ภาวะเม็ดเลือดแดงในร่างกายสูงกว่าปกติ และภาวะหลอดเลือดอักเสบทั่วร่างกาย
สาเหตุ
หลักการในการหาสาเหตุของการเกิดเลือดกำเดาไหลจำเป็นต้องใช้ประวัติต่างๆที่เกี่ยวข้องร่วมกับการตรวจร่างกายโดยละเอียด เช่น สุนัขที่มีอาการเลือดกำเดาไหลร่วมกับพบจุดเลือดออกตามที่ต่างๆของร่างกาย เช่น เลือดออกใต้ผิวหนัง ถ่ายเป็นเลือด หรือปัสสาวะเป็นเลือด มักเกิดจากภาวะการแข็งตัวของเลือดผิดปกติ
สุนัขที่มีอาการเลือดกำเดาไหลเพียงข้างเดียวหรือมีความผิดปกติของโครงสร้างของใบหน้ามักมีสาเหตุมาจากความผิดปกติของโพรงจมูกโดยตรง
ส่วนในรายที่เกิดจากเนื้องอกและเชื้อราที่โพรงจมูกมักจะพบเลือดกำเดาไหลร่วมกับมีน้ำมูกสีเขียวเหลืองและมีการอักเสบบวมของโพรงจมูก
ในกรณีที่สงสัยว่าสาเหตุของโรคเกิดจากความผิดปกติที่โพรงจมูกโดยตรงจำเป็นต้อง อาศัยเครื่องมือต่างๆ ช่วยในการวินิจฉัย เช่น การเอกซเรย์โพรงจมูก การเก็บตัวอย่างชิ้นเนื้อไปตรวจ เป็นต้น
ส่วนกรณีที่สงสัยว่าเกิดจากความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดอาจจำเป็นต้องตรวจเลือดเพื่อตรวจหาจำนวน เกล็ดเลือดและภาวะการแข็งตัวของเลือดแบบต่างๆ
การรักษา
การรักษาภาวะเลือดกำเดาไหลขึ้นอยู่กับสาเหตุของการเกิดโรค ในการแก้ไขเบื้องต้นอาจใช้น้ำแข็งประคบบริเวณโพรงจมูกร่วมกับการให้สัตว์พักในที่เงียบสงบ ในกรณีที่เลือดยังไม่หยุดไหลหลังจากการใช้น้ำแข็งประคบจำเป็นต้องพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อให้ยาสงบสัตว์ร่วมกับการให้ยาห้ามเลือดเพิ่มเติม
